Kontynuujemy tematykę związaną z fundacjami rodzinnymi. Do tej pory zaprezentowałem Państwu czym ma być fundacja rodzinna i jakie są jej cele i założenia, jak wyglądać będzie procedura jej założenia oraz jakie będą organy tych podmiotów.
A dzisiaj chciałbym omówić chyba najważniejsze pojęcie związane z fundacjami rodzinnymi. A więc kim mają być ich beneficjenci i jakie prawa będą im przysługiwać.
Zgodnie z założeniami projektu ustawy fundacje rodzinne mają być tworzone aby ułatwić sukcesję i wypłatę majątku rodzinnego na rzecz swoich beneficjentów. W ogólnym zarysie fundator (np. przyszły spadkodawca) ma przekazywać fundacji swój majątek, a fundacja środki te będzie mogła wydawać w celu zabezpieczenia potrzeb finansowych swoich beneficjentów, którymi mają być m.in. członkowie rodziny fundatora.
Projekt ustawy stanowi, że beneficjentami fundacji rodzinnych będą mogły być dwie grupy podmiotów:
- osoba (osoby) fizyczna;
- organizacja (organizacje) pożytku publicznego, o której mowa w przepisach o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Fundacja rodzinna może więc zarówno być powołana aby dokonywać wypłat na rzecz konkretnych osób fizycznych (w domyśle – członków rodziny fundatora) albo w celu wspierania organizacji pożytku publicznego. Oczywiście beneficjentami jednego fundacji mogą być zarówno osoby fizyczne jak i OPP.
Beneficjentów określać ma sam fundator. Pierwsza lista beneficjentów musi być określona przy założeniu fundacji – na dalszym jednak etapie jej istnienia fundator będzie mógł dokonywać zmian. Określając listę beneficjentów fundator musi także określić mienie/środki jakie fundacja będzie przeznaczać dla swoich beneficjentów.
Beneficjent, oprócz uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów, będzie mieć prawo wglądu do dokumentów fundacji rodzinnej, w szczególności statutu, oraz uzyskania informacji o działalności fundacji rodzinnej. Beneficjent będzie mieć także prawo w każdym czasie przeglądać dokumenty, sprawozdania finansowe i księgi rachunkowe fundacji rodzinnej, sporządzać z nich odpisy, żądać wyjaśnień od zarządu, osobiście lub przez upoważnioną przez siebie osobę.
A więc pozycja beneficjenta fundacji rodzinnej będzie w zasadzie zbliżona do wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Projekt ustawy wprowadza także jedno obostrzenie w zakresie wypłat przez fundację środków na rzecz swoich beneficjentów. W pierwszej kolejności fundacja rodzinna będzie bowiem musiała zaspokajać roszczenia osób, wobec których fundatora obciążać będzie obowiązek alimentacyjny. Czyli przede wszystkim dzieci.
Jeżeli więc fundator utworzy listę beneficjentów składających się na członków jego najbliższej rodziny oraz innych osób (w tym OPP), to zawsze fundacja najpierw będzie musiała wypłacać środki tej pierwszej grupie. A dopiero potem – jeżeli będzie miała zasoby i nie zagrozi to jej wypłacalności – beneficjentom pozostałym.
Takie uregulowanie jest zgodne z ogólną zasadą i celem fundacji rodzinnych, które mają zabezpieczyć sukcesję majątku fundatora.
Natomiast – co będzie mogło stanowić środki przekazywane przez fundacje swoim beneficjentom? Tego projekt ustawy nie reguluje, więc – prawdopodobnie – będą mogły to być dowolne świadczenia. Przede wszystkim środki pieniężne, ale pewnie także inne składniki mienia (np. ruchomości, udziały w spółkach itd.).
