Przejście spółki na opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek (tzw. estoński CIT) może być bardzo korzystne, jednakże należy pamiętać, że spółka nie zapłaci podatku CiT tak długo jak nie będzie wypłacać swoim wspólnikom zysków (dywidenda) ani dywidend zakwalifikowanych jako ukryte zyski.
Po wejściu w życie przepisów wprowadzających tę formę opodatkowania pojawiły się interpretacje indywidualne dotyczące opodatkowania ukrytych zysków w przypadku samochodów służbowych bez ewidencji przebiegu prowadzonej dla celów VAT. Zdaniem KIS spółki, które wybrały estoński CIT, zobowiązane są do płacenia podatku od połowy odpisów amortyzacyjnych i wydatków eksploatacyjnych związanych z użytkowaniem samochodów służbowych przez pracowników, jeżeli nie jest prowadzona dla nich ewidencja przebiegu (tzw. użytek mieszany). W wydawanych interpretacjach organy stały na stanowisku, że takie wydatki na samochody osobowe użytkowane przez pracowników stanowią ukryty zysk.
Takie stanowisko KIS budziło duże wątpliwości. Zgodnie bowiem z ogólną definicją ukrytych zysków, zaliczyć można do nich tylko świadczenia na rzecz podmiotów powiązanych ze spółką. Dodatkowo, wypłata ukrytych zysków musi być związana z prawem do udziału w zyskach. Tego rodzaju zależności nie występują w przypadku standardowego użytkowania samochodów przez pracowników niepowiązanych z spółką. Inaczej jest oczywiście kiedy z samochodów służbowych korzystają podmioty powiązane (np. wspólnicy, członkowie zarządu) – w takich sytuacjach stanowisko organów podatkowych nie budzi co do zasady wątpliwości.
Wobec tego, że podatnicy masowo kwestionowali powyższe stanowisko KIS i zaskarżali uzyskane indywidualne interpretacje podatkowe KIS zmieniło swoje stanowisko i wskazało, że wydatki związane z użytkowaniem samochodów służbowych przez pracowników (którzy nie są wspólnikami spółki) w celach mieszanych nie są już uznawane za ukryte zyski, ale uznawane są za wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. Tym samym, w przypadku braku ewidencji pojazdu dla danego samochodu 50% wydatków z nim związanych podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek odpowiednio jako ukryty zysk (w przypadku podmiotów powiązanych) lub jako wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą (w przypadku podmiotów niepowiązanych).
Taka interpretacja przepisów przez KIS została również przyjęta i potwierdzona przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Dla przykładu w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. I SA/Gd 917/22) zgodził się z Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej, wskazując, że wydatki związane z użytkowaniem samochodów służbowych przez wspólników powinny być opodatkowane ryczałtem, ponieważ stanowią ukryty zysk. Jednocześnie, w zakresie dotyczącym pracowników niebędących wspólnikami nie podzielił stanowiska Dyrektora KIS. WSA wskazał, że wydatki związane z używaniem przez pracowników samochodów osobowych nie powinny być oceniane przez pryzmat przepisów o ukrytych zyskach – w prawie podatkowym analogię można bowiem stosować jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Tym samym, skoro nie ma przepisu dotyczącego tej kwestii, to nie ma podstaw do nałożenia podatku od wydatków na służbowe samochody używane przez pracowników (niebędących wspólnikami) do celów mieszanych.
Cały ten chaos został ostatecznie rozstrzygnięty poprzez wprowadzoną w 2023r. zmianą przepisów.
Zgodnie z nowelizacją ustawy o CIT z dnia 7 października 2022r. od 2023r. opodatkowanie 50% wydatków związanych z samochodami służbowymi, z których korzystają pracownicy (niebędący wspólnikami), a dla których nie będzie prowadzona ewidencja przebiegu, wynika wprost z przepisów ustawy o CIT.
Wynika to bowiem wprost z art. 28m ust. 4a ustawy o CIT zgodnie z którym: Do wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie zalicza się wydatków i odpisów amortyzacyjnych oraz odpisów z tytułu trwałej utraty wartości, związanych z używaniem samochodów osobowych, środków transportu lotniczego, taboru pływającego oraz innych składników majątku: 1) w pełnej wysokości – w przypadku składników majątku wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności gospodarczej; 2) w wysokości 50 % – w przypadku składników majątku, które nie są wykorzystywane wyłącznie na cele działalności gospodarczej.
