W dzisiejszym wpisie chciałbym odpowiedzieć na pytanie jakie niedawno zadał mi Klient.
Jego sytuacja wyglądała w ten sposób, że pozostawał w związku małżeńskim, w którym panowała ustawowa wspólność majątkowa i prowadził jednocześnie działalność gospodarczą (przedsiębiorstwo), którą chciał sprzedać. Nie wiedział jednak czy JDG wchodziło w skład majątku wspólnego, a jeśli tak to czy na dokonanie takiej czynności musiał uzyskać zgodę małżonka.
Zgodnie z ogólną zasadą – jeżeli otwieramy działalność gospodarczą w trakcie trwania małżeństwa i wspólności majątkowej to wtedy całe nasze przedsiębiorstwo wchodzi w skład majątku wspólnego. I na czynności przeniesienia JDG (np. sprzedaży, przekształcenia czy wniesienia aportem do spółki) wymagana jest zgoda małżonka, bo taki wymóg wprost wprowadza kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Oczywiście wymogi te nie obowiązują gdy pozostajemy w związku małżeńskim ale w którym panuje rozdzielność majątkowa.
Największych problemów dostarcza jednak inna sytuacja, w której JDG zostało otwarte przed wstąpieniem w związek małżeński, w którym panuje wspólność majątkowa. Wtedy sprawy się komplikują.
Samo przedsiębiorstwo (JDG), z uwagi na to, że zostało otwarte przed powstaniem wspólności majątkowej małżeńskiej, pozostaje majątek odrębnym prowadzącego go małżonka. A więc na takie czynności jak sprzedaż, aport do spółki czy przekształcenie zgoda małżonka nie jest wymagana.
Ale problem pojawia się na gruncie składników majątku wchodzących w skład takiego JDG.
Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, w skład majątku wspólnego wchodzą m.in. dochody z JDG oraz składniki majątku JDG nabyte w trakcie trwania wspólności majątkowej ze środków wspólnych małżonków. A więc jeśli w ramach JDG, otwartego przed małżeństwem, kupimy jakiś środek trwały z zysków JDG wypracowanych już w trakcie trwania małżeństwa to formalnie ten środek trwały będzie wchodził w skład majątku wspólnego.
Więc nadal przedsiębiorca będzie mógł samodzielnie rozporządzać JDG ale w zakresie majątku przedsiębiorstwa nabytego w trakcie trwania małżeństwa – już bez zgody małżonka nie do końca.
