Wpisy

CZY MOŻNA ZLIKWIDOWAĆ SPÓŁKĘ Z O.O. Z DŁUGAMI?

W jednym z poprzednich wpisów (dostępnym tutaj) opisałem na czym polega i jak wygląda procedura likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Spółki z o.o., w przeciwieństwie do spółek jawnych, partnerskich, komandytowych czy cywilnych, mogą być zamknięte tylko i wyłącznie po przeprowadzeniu formalnej procedury likwidacyjnej. W jej trakcie spółka, zarządzana przez likwidatora, ma za zadanie upłynnić swój majątek, spłacić zobowiązania, zamknąć faktyczną działalność i wtedy, taką czystą spółkę, można wykreślić z rejestru przedsiębiorców KRS.

Tyle jednak w teorii. Często bowiem zdarza się tak, że sp. z o.o. nie ma na tyle majątku aby spłacić wszystkie swoje zobowiązania. W takim wypadku likwidator powinien oczywiście złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. To jednak wiąże się z dużymi kosztami, więc opcja ta (mimo nakazu prawa) nie jest często wybierana.

Stąd też pojawia się pytanie czy można doprowadzić do zakończenia procedury likwidacyjnej i wykreślenia z KRSu spółki z o.o., która nie spłaciła wszystkich swoich zobowiązań?

Przepisy prawa nie dają odpowiedzi na to pytanie.

Orzecznictwo sądowe dopuszcza jednakże taką sytuację. W swoich orzeczeniach Sąd Najwyższy wskazywał, że możliwe jest wykreślenie z rejestru handlowego spółki z o.o., jeżeli w wyniku przeprowadzonego i zakończonego postępowania likwidacyjnego zostanie spieniężony cały jej majątek, a mimo to zostaną niewypełnione zobowiązania spółki.

W orzeczeniach tych Sąd wskazywał, że niecelowe byłoby dalsze utrzymywanie i istnienie takiej spółki, która nie ma już żadnego majątku i nie prowadzi działalności, a jednocześnie nie może uzyskać wykreślenia z rejestru, bo dalej ma niespłacone zobowiązania.

Oczywiście tamte orzeczenia Sądu Najwyższego nie są wiążące dla sądów KRS. To, czy dany sąd rejestrowy zgodzi się na wykreślenie mającej nadal długi spółki z rejestru czy też nie zależy od konkretnego referendarza. Ale jeżeli wszystkie formalności zostaną spełnione to raczej szansa, na odmowę wykreślenia spółki nie jest za duża.

No dobrze. W tym momencie zapewne zapytają jednak Państwo co się dzieje z tymi długami? Skoro nie będzie już spółki to w jaki sposób wierzyciele mają swoje wierzytelności odzyskać?

W takim wypadku nie pozostanie nic innego, jak złożenie przez wierzyciela pozwu przeciwko likwidatorom/członkom zarządu za których kadencji powstało zobowiązanie spółki. Pozwu opartego o art. 299 Kodeksu spółek handlowych.

Na czym odpowiedzialność członków zarządu/likwidatorów polega i jakie przesłanki muszą być spełnione by taki proces wytoczyć opisałem już w dawnym wpisie dostępnym tutaj – do którego lektury oczywiście Państwa zachęcam.

POWTARZAJĄCE SIĘ ŚWIADCZENIA WSPÓLNIKÓW NA RZECZ SPÓŁEK Z O.O. A PODATEK VAT

W jednym z wpisów (dostępnym tutaj) opisałem kiedyś jeden ze sposobów optymalizacji podatkowej spółek z o.o. i niwelowania podwójnego opodatkowania.

Sposobem tym było wprowadzenie do umowy sp. z o.o. zobowiązania wspólników do świadczenia na rzecz spółki powtarzających się świadczeń niepieniężnych. Zaletą takiego rozwiązania jest sposób opodatkowania podatkiem dochodowym wypłacanego wspólnikowi wynagrodzenia za te świadczenia.

Takie wynagrodzenie opodatkowane jest bowiem wg zasad skali podatkowej – a więc 12% podatkiem PiT (z uwagi na zmiany, jakie weszły w życie 1 lipca 2022r.) na I progu podatkowym. Do tego dochodzi kwota wolna od podatku i – co najważniejsze – takie wynagrodzenie nie podlega składkom na ZUS ani składce zdrowotnej.

Z uwagi na te zalety całkiem sporo spółek z o.o. zdecydowało się na wprowadzenie stosownych zapisów do swoich umów i wspólnicy rozpoczęli świadczenie tego wynagrodzenia.

Jednakże, jak często na blogu powtarzam, w przypadku wszystkich czynności jakie podejmują przedsiębiorcy każdą czynność trzeba rozpatrywać pod kątem dwóch podatków – dochodowego i podatku VAT. A wręcz zwłaszcza tego drugiego.

I właśnie ten drugi może przysporzyć pewnych problemów dla wspólników spółek z o.o., którzy w ten sposób wyciągają środki ze spółek.

Ustawa o VAT ma bowiem własną definicję działalności gospodarczej, dla której nie ma znaczenia czy dana osoba jest formalnie zarejestrowana jako przedsiębiorca. Zgodnie z ustawą o VAT: działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

A więc nawet osoba fizyczna, która nie ma formalnie założonej działalnosci gospodarczej, może być uznana za podatnika podatku VAT jeżeli realizuje jakieś czynności czy usługi w sposób ciągły, zorganizowany, systematyczny – i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie.

Definicja działalności gospodarczej z ustawy o VAT jest więc bardzo zbliżona do opisu tych świadczeń wspólników na rzecz spółki z o.o., które również muszą być realizowane w sposób ciągły i powtarzający się.

Dlatego też pojawiają się wątpliwości czy takie świadczenia wspólników nie będą uznane przez urzędy skarbowe za działalność gospodarczą. W takim przypadku urzędy skarbowe mogłyby żądać zapłaty podatku VAT, a te osoby fizyczne powinny wystawiać faktury.

Jak większość zagadnień polskiego prawa podatkowego, także ta kwestia nie jest niestety precyzyjnie uregulowana w przepisach. Dlatego też, aby uniknąć problemów, najlepiej aby wypłacane przez spółkę wspólnikowi wynagrodzenie nie przekraczało kwoty 200tys złotych rocznie. Do tego bowiem limitu zastosowanie może znaleźć podmiotowe zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT. Więc nawet gdyby urząd skarbowy uznał, że te świadczenia stanowią działalność gospodarczą wspólnika, to i tak nie będzie żądał podatku VAT.

Ale żeby nie było za łatwo.

Nie wszystkie usługi mogą skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania do tej kwoty 200tys. Takim wyjątkiem są chociażby usługi w zakresie doradztwa, które praktycznie zawsze muszą być opodatkowane VAT.

Dlatego też w opisie tych powtarzających się świadczeń lepiej unikać usług doradztwa.

Jeżeli zastanawiają się Państwo czy wybór tych powtarzających się świadczeń jest dobrym pomysłem, to zapraszam do kontaktu – chętnie doradzimy i pomożemy odpowiednio sformułować i przygotować wszystkie dokumenty.

ROCZNE SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI

W dzisiejszym wpisie chciałbym wskazać czym jest sprawozdanie z działalności zarządu, kiedy i przez kogo musi zostać sporządzone oraz jakie wymogi musi spełniać.

W jednym ze starych wpisów (dostępnym tutaj) opisałem procedurę zatwierdzania i zgłaszania do KRSu rocznych sprawozdań finansowych.

Przypominając – spółki z o.o. (oraz inne podmioty na pełnej księgowości) mają obowiązek przygotować sprawozdanie finansowe w przeciągu 3 miesięcy od zakończenia roku obrotowego (a więc zazwyczaj do końca marca roku następnego). W tym terminie sprawozdanie finansowe (obejmujące przede wszystkim bilans i rachunek zysków i strat jako elementy najważniejsze) musi być sporządzone w formacie XML i podpisane – obligatoryjnie przez księgowego oraz wszystkich członków zarządu. Podpisy składane są w formie elektronicznej, a więc profilem zaufanym ePUAP albo podpisem kwalifikowanym.

Następnie trzeba przeprowadzić zwyczajne zgromadzenie wspólników, zatwierdzić to sprawozdanie finansowe, a całość zarząd zgłasza do KRSu.

Sporządzenie i zatwierdzenie sprawozdania finansowego składają się na elementy zamknięcia i zatwierdzenia poprzedniego roku obrotowego spółki. Jednakże nie są to wszystkie, wymagane prawem czynności.

Przepisy prawa wymagają bowiem także sporządzenia przez zarząd sprawozdania z działalności spółki oraz zatwierdzenia tego sprawozdania przez wspólników.

Obowiązek ten dotyczy wszystkich spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych oraz spółek jawnych i komandytowych, w których wspólnikami są inne spółki (tak w ogólnym zarysie) – chyba, że spółki te są tzw. jednostkami mikro/małymi i mają prowadzoną tzw. uproszczoną pełną księgowość.

Sprawozdanie z działalności zarządu stanowi pewien opis tego co działo się w spółce z o.o. przez cały ostatni rok. Dokument ten zasadniczo jest dosyć zwięzły i powinien zawierać w sobie następujące informacje:

    • zdarzenia istotnie wpływające na działalność spółki, jakie nastąpiły w roku obrotowym, a także po jego zakończeniu, do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego;
    • przewidywany rozwój spółki na kolejny rok obrotowy;
    • ważniejsze osiągnięcia w dziedzinie badań i rozwoju;
    • aktualną i przewidywaną sytuację finansową spółki;
    • informacje o udziałach własnych spółki;
    • posiadanych przez spółkę oddziałach (zakładach); 
    • informację o posiadanych przez spółkę instrumentach finansowych.

Zazwyczaj w przypadku sporządzanych sprawozdań z działalności zamieszcza się w nich również następujące informacje:

    • informacje dotyczące samej spółki, jej umowy, kapitału zakładowego, wspólników czy zarządu oraz wszelkie dokonane w trakcie trwania roku obrotowego zmiany w tym zakresie;
    • informacje na temat sytuacji finansowej spółki na koniec roku, wynikającej ze sporządzonego sprawozdania finansowego;
    • informacje o stanie zatrudnienia, zaciągniętych przez spółkę kredytach czy pożyczkach;
    • ocenę ryzyka działalności gospodarczej spółki, przewidywane kierunki rozwoju na kolejny rok obrotowy, przewidywania dotyczące przyszłej sytuacji finansowej spółki.

Sprawozdanie zarządu z działalności spółki z o.o. podpisują wszyscy członkowie zarządu pełniący funkcję w dacie sporządzenia sprawozdania. Sprawozdania nie podpisują byli członkowie zarządu, chociażby pełnili swoje funkcje w roku obrotowym, którego sprawozdanie dotyczy. Ważnym jest, iż sprawozdanie z działalności zarządu powinno być podpisane elektronicznie – profilem zaufanym ePUAP albo podpisem kwalifikowanym, a samo sprawozdanie powinno być sporządzone w formie pliku XML.

W przeciwieństwie do samych uchwał o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego czy podziale zysku/pokryciu straty, nie wystarczy wysłać tego sprawozdania w formie podpisanych ręcznie skanów.

Po jego sporządzeniu, podpisaniu i zatwierdzeniu przez wspólników sprawozdanie z działalności zarządu również jest składane przez spółkę do KRSu, wraz ze sprawozdaniem finansowym oraz uchwałą o jego zatwierdzeniu i uchwałą o podziale zysku/pokryciu straty.