ZMIANA PKD I INNE OBOWIĄZKI INFORMACYJNE WOBEC KRS

W poprzednim wpisie wskazałem Państwu, że w dniu 13 października wchodzą w życie przepisy powołujące do życia Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, a co za tym idzie nakładające na przedsiębiorców obowiązki zgłoszenia do tego rejestru pewnych danych i informacji.

W tamtym tekście napomknąłem jednocześnie o nowelizacjach ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, które wymusiły na spółkach ograniczenie wskazanych w rejestrze PKD do 10 pozycji i przedłożenie różnych oświadczeń dot. danych adresowych członków organów. I właśnie ten temat chciałbym dzisiaj szerzej rozwinąć.

PKD:

Ustawą z dnia 26 czerwca 2014r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 1 grudnia 2014r., wprowadzona została zasada, że podmioty wpisane do rejestru (przede wszystkim więc spółki prawa handlowego) mogą mieć w rejestrze ujawnione wyłącznie 10 kodów PKD (nawet jeśli w umowie spółki mają ich większą ilość), w tym obligatoryjnie 1 kod PKD jako przedmiot przeważającej działalności. Zmiana ta miała na celu przede wszystkim odciążenie sędziów i referendarzy (zdarzało się, że spółki miały po 100, 200 kodów PKD więc wpisywanie ich wszystkich bardzo obciążało sądy).

Zmiana ta była oczywista dla podmiotów, które powstawały po dacie 1 grudnia 2014r. Co jednak ze spółkami, które w tym dniu były już wpisane do rejestru i miały ujawnione więcej niż 10 kodów PKD? Dla takich podmiotów ustawa ta nakazała ograniczyć ilość kodów działalności przy pierwszym wpisie do rejestru, jednakże nie później niż w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie nowych przepisów – a wiec do 1 grudnia 2019r.

Brak zgłoszenia zmian w KRSie w zakresie PKD do dnia 1 grudnia 2019r. może spowodować wszczęcie przez sąd rejestrowy postępowania przymuszającego i nakładanie grzywien na osoby reprezentujące spółkę aż do momentu dokonania zmiany.

Jeżeli w umowie spółki mamy wpisane kody PKD wg aktualnej klasyfikacji z 2007r. to z ograniczeniem ilości kodów działalności w rejestrze nie ma problemu. Gorzej, gdy okaże się, że w umowie spółki mamy kody PKD wg przestarzałej już klasyfikacji (z 2004r.) albo w ogóle przedmiot działalności spółki mamy określony słownie, a nie wg kodów PKD. W takim przypadku musimy wpierw dokonać zmiany umowy spółki i dostosować przedmiot działalności do aktualnych kodów PKD i dopiero wtedy tą zmianę ujawnić w rejestrze.

ZGODA NA POWOŁANIE:

Ustawą z dnia 28 listopada 2014r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 15 stycznia 2015r. wprowadzona została konieczność dołączenia do wniosku o ujawnienie w rejestrze członków organów spółek zgody tych osób reprezentujących podmiot wpisany do Rejestru, likwidatorów i prokurentów na ich powołanie. Wprowadzenie tego wymogu podyktowane było wolą zapobieżenia powoływania na reprezentantów podmiotów wpisanych do KRS tzw. słupów, jak również osób powoływanych całkowicie bez ich wiedzy i zgody. Ustanowienie takiego wymogu stało się konieczne przede wszystkim z uwagi na odejście od składania przez te same osoby wzorów podpisów.

Od wymogu przedłożenia ww. zgody przewidziane są wyjątki. Zgody takiej nie trzeba przedkładać w sytuacji, w której wniosek o wpis jest podpisany przez osobę, która podlega wpisowi albo która udzieliła pełnomocnictwa do złożenia wniosku o wpis, albo której zgoda jest wyrażona w protokole z posiedzenia organu powołującego daną osobę lub w umowie spółki.

Ustawa wprowadzająca ten wymóg nie nakazała przedkładania zgód osób już pełniących funkcję. Tak więc w tym wypadku – jeżeli nie dokonujemy od 15 stycznia 2015r. żadnych zmian osobowych w składzie osób uprawnionych do reprezentowania podmiotów wpisanych do KRSu – nie musimy żadnych zgód składać. Taki obowiązek pojawia się natomiast wobec wszystkich podmiotów zakładanych po 15 stycznia 2015r. oraz dla wszystkich nowych osób powoływanych po tym dniu do reprezentowania spółek.

OŚWIADCZENIA O DANYCH ADRESOWYCH

Z kolei ustawą z dnia 26 stycznia 2018r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 15 marca 2018r., wprowadzone zostały kolejne obowiązki informacyjne wobec KRSu. Od dnia wejścia w życie tej ustawy wszystkie nowo zakładane podmioty muszą przedkładać wraz z wnioskiem o rejestrację następujące oświadczenia:

    • 1) adresy do doręczeń osób reprezentujących podmiot wpisany do Rejestru, likwidatorów i prokurentów,
    • 2) listę obejmującą nazwisko i imię oraz adres do doręczeń albo firmę lub nazwę i siedzibę członków organów lub osób uprawnionych do powołania zarządu. W przypadku gdy wspólnikiem jest osoba prawna, należy podać imiona i nazwiska oraz adresy do doręczeń członków organu uprawnionego do reprezentowania tej osoby prawnej.

W przeciwieństwie jednak do zgód na powołanie, spółki już wpisane do rejestru z dniem 15 marca 2018r. dostały 18 miesięczny termin (a wiec do 15 września 2019r.) do przedłożenia do KRSu tych oświadczeń – pod rygorem wszczęcia przez sąd procedury przymuszającej, tak samo jak w przypadku braku dokonania zmiany kodów PKD.

Oczywiście służę pomocą co do sporządzenia wszystkich wymaganych dokumentów w zakresie prawidłowego i terminowego wypełnienia ww. obowiązków wobec KRSu. W razie potrzeby zapraszam Państwa do kontaktu.

CENTRALNY REJESTR BENEFICJENTÓW RZECZYWISTYCH

Przedsiębiorcy nie mają łatwego życia. Obciążenia publicznoprawne (podatki, składki na ubezpieczenie społeczne czy zdrowotne), niejasne przepisy, zwłaszcza prawa podatkowego, kontrole urzędów czy wysokie koszty zatrudniania pracowników bardzo utrudniają, a nieraz wręcz uniemożliwiają założenie czy rozwój działalności gospodarczej.

Prowadzenie biznesu utrudniają też wprowadzane przez ustawy różnego rodzaju obowiązki, jak chociażby RODO, które zmusiło przedsiębiorców do wydania dużych kwot na opracowanie pełnej dokumentacji dot. przetwarzania danych osobowych czy nowelizacje ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, które wymusiły na spółkach ograniczenie wskazanych w rejestrze PKD do 10 pozycji i przedłożenie różnych oświadczeń dot. danych adresowych członków organów. W tym roku wejdą natomiast kolejne obowiązki obciążające przedsiębiorców prowadzących działalność w formie spółek prawa handlowego (z wyłączenie spółek publicznych, tj. spółek notowanych na giełdzie) związane z powstaniem Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, dalej jako: „Rejestr”, ma na celu ułatwić przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Wprowadzony został na mocy art. 55 i nast. ustawy z dnia 1 marca 2018r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i wchodzi w życie z dniem 13 października 2019r. Od tego dnia wszystkie nowo zakładane spółki, w ciągu 7 dni od dnia zarejestrowania ich w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, będą musiały zgłosić do Rejestru pewne określone dane (wymienione poniżej).

Powyższy obowiązek zgłoszenia do Rejestru danych obowiązywać będzie też wszystkie spółki już istniejące – te podmioty na zgłoszenie danych do Rejestru będą miały 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ww. przepisów.

Jakie informacje będą musiały zostać zgłoszone do Rejestru? Wymienione zostały w art. 59 ustawy i obejmują:
1) dane identyfikacyjne spółek prawa handlowego, tj. nazwę (firmę), formę organizacyjną, siedzibę, numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, NIP;
2) dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego i członka organu lub wspólnika uprawnionego do reprezentowania spółek, tj. imię i nazwisko, obywatelstwo, państwo zamieszkania, numer PESEL albo datę urodzenia – w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL, informację o wielkości i charakterze udziału lub uprawnieniach przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu.

Kim z kolei jest beneficjent rzeczywisty? Definicja zawarta została w art. 2 ust. 1 tej ustawy i jest naprawdę obszerna. W dużym skrócie – beneficjentem rzeczywistym spółki jest zawsze osoba fizyczna, która bezpośrednio lub pośrednio sprawuje nad daną spółką kontrolę (a więc przede wszystkim wspólnicy spółek). Rejestr ma służyć właśnie temu aby każdy (Rejestr będzie jawny) mógł zobaczyć kto w danej spółce sprawuje nad nią kontrolę, a przez to zobaczyć całą siatkę powiązań osobowych.

Zgłoszenia do Rejestru ww. danych dokonywać będzie osoba uprawniona do reprezentowania danej spółki nieodpłatnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zgłoszenie składane będzie w formie dokumentu elektronicznego i będzie musiało zostać opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP oraz zawierać oświadczenie osoby dokonującej zgłoszenia do Rejestru o prawdziwości informacji zgłaszanych do Rejestru.

Przepisy nie przewidują możliwości zgłoszenia tych danych w innej formie niż elektronicznej, co znowu sprawi znaczne problemy spółkom, w których osobami uprawnionymi do ich reprezentowania są obcokrajowcy nieposiadający numerów PESEL (a przez to pozbawieni profili ePUAP) czy podpisów kwalifikowanych.

Brak wypełnienia przez spółki ww. obowiązków informacyjnych może pociągać za sobą nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 1.000.000,00 złotych (tak, naprawdę taka kwota została w ustawie przewidziana!). Na ten moment Rejestr jeszcze nie został utworzony, wobec czego nie mogę Państwu podać linka do jego strony czy opisać w jaki sposób on działa. Jak tylko jednak Rejestr powstanie i dokonamy wraz z Klientami pierwszych zgłoszeń, z pewnością opiszę jak wygląda cała procedura.

PROSTA SPÓŁKA AKCYJNA – PODSUMOWANIE

O zasadach funkcjonowania prostych spółek akcyjnych bez wątpienia można by pisać jeszcze długo. Wydaje mi się jednak, że nie ma specjalnego sensu szczegółowo opisywać wszystkich jej regulacji – zwłaszcza tych, które bardzo mocno powtarzają się z dotychczasowymi przepisami dot. spółek z o.o. i akcyjnych.

Tak jest m.in. w przypadku:

    • 1) zwoływania i przeprowadzania walnego zgromadzenia akcjonariuszy PSA,
    • 2) procedury rozwiązania i likwidacji PSA,
    • 3) przekształcenia, łączenia czy podziału tych spółek,
    • 4) odpowiedzialności członków zarządu (rady dyrektorów) oraz członków rady nadzorczej wobec PSA za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania swoich obowiązków.

Powyższe uregulowania stanowią bowiem mieszankę istniejących już rozwiązań dotyczących spółek z o.o. i akcyjnych. Ponadto, w dużym skrócie:

    • 1) prosta spółka akcyjna będzie podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) i będzie mogła tworzyć podatkowe grupy kapitałowe,
    • 2) prosta spółka akcyjna będzie podlegała obowiązkom tzw. pełnej księgowości i sporządzaniu co roku sprawozdań finansowych,
    • 3) prosta spółka akcyjna będzie miała zdolność upadłościową i restrukturyzacyjną (a więc będzie mogła ogłosić upadłość bądź otworzyć postępowanie restrukturyzacyjne), a członków jej zarządu obowiązywać będą wszystkie wymogi co do terminowego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (30 dni od dnia niewypłacalności spółki),
    • 4) prostą spółkę akcyjną będzie można założyć przez system teleinformatyczny (o tym zresztą już wspominałem w jednym z poprzednich wpisów),
    • 5) obcokrajowcy będący obywatelami innych krajów niż państwa członkowskie Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy nie uzyskają w Polsce zezwolenia na pobyt stały bądź zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej będą mogli podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej także w formie prostych spółek akcyjnych oraz nabywać w nich akcje – oprócz prowadzenia już dopuszczonej działalności w formie spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej.

Po wszystkich dotychczasowych wpisach nadal ciężko mi jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie czy wprowadzenie prostej spółki akcyjnej w ogóle ma sens i czy faktycznie spełni ona zadanie, postawione jej przez twórców ustawy, a więc uprości zakładanie i prowadzenie przedsiębiorstw z zakresu branży IT, przede wszystkim start-upów.

Bez wątpienia brak konieczności zgromadzenia minimalnego kapitału zakładowego może być pewnym ułatwieniem dla wielu przedsiębiorców do założenia spółki. Z drugiej strony – minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o. wynosi 5.000,00 złotych – naprawdę ciężko mi uznać, że osoby zakładające spółkę nie mają nawet takiej kwoty. Ponadto PSA podlega opodatkowaniu CITem oraz pełną sprawozdawczością rachunkową, co rodzi przecież znaczne koszty.

Emisje akcji i zbieranie w ten sposób kapitału też do najbardziej prostych procedur nie należy – przypominam, wymaga to zmiany umowy spółki, a więc aktu notarialnego. Ponadto prowadzenie rejestru akcjonariuszy będzie wymagało płacenia wynagrodzenia notariuszowi bądź podmiotów, które na podstawie przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi są uprawnione do prowadzenia rachunków papierów wartościowych.

Ponadto, na co zwracały już uwagę instytucję finansowe na etapie przygotowania projektu ustawy wprowadzającej PSA do polskiego prawa, tego typu spółki mogą mieć problemy z pozyskaniem inwestorów z sektora finansowego. Banki czy inne instytucje finansowe mogą mieć opory przed finansowaniem takich spółek, w których brak będzie kapitału zakładowego i – przede wszystkim – w których wprowadzony będzie monistyczny model zarządzania spółkami (a więc rada dyrektorów w zamian zarządu i rady nadzorczej).

Dlatego też jeśli miałbym jednym zdaniem podsumować PSA to na pewno jest to spółka prostsza i tańsza w prowadzeniu niż spółki akcyjne, jednakże wszystkie jej funkcje w zupełności mogą spełnić spółki z o.o. Dlatego też moim zdaniem wprowadzanie PSA do polskiego prawa, w tym kształcie, wielkiego sensu nie ma.